Mononukleoza zakaźna - o chorobie

Jest to schorzenie, z którym najczęściej spotyka się lekarz pierwszego kontaktu, laryngolog i zakaźnik, ale w razie powikłań również hematolog, neurolog czy chirurg.

Stąd celowe wydaje się przybliżenie istoty choroby, jej objawów klinicznych i przebiegu. Można określić ogólnie mononukleozę jako samoograniczający się proces limfoproliferacyjny.
      
Etiologia i epidemiologia

       Jest to ostra choroba wirusowa dotyczącą najczęściej dzieci i osób młodych. Czynnikiem etiologicznym jest szeroko rozpowszechniony herpeswirus Epsteina-Barr (EBV). Jego nazwa pochodzi od nazwisk badaczy Michaela Epsteina i Yvonne Barr, którzy odkryli go w 1964 roku. U większości dorosłych stwierdza się w surowicy przeciwciała świadczące o przebytym zakażeniu EBV. Materiałem zakaźnym jest ślina chorego, ozdrowieńca lub bezobjawowego nosiciela. Zakażenie szerzy się przez bezpośredni kontakt (stąd nazwa - choroba pocałunków) lub poprzez zainfekowane przedmioty (zabawki w przedszkolu, wspólne naczynia). Istnieje również możliwość przeniesienia wirusa przez przetoczenia krwi. Obserwuje się dwa szczyty zachorowań. Pierwszy to okres przedszkolny, w którym zakażenie przebiega zwykle łagodnie, niekiedy bezobjawowo.

Drugi przypada na okres dojrzewania i manifestuje się najczęściej pełnoobjawowym obrazem mononukleozy. Sekrecja wirusa utrzymuje się długo po ustąpieniu objawów klinicznych. Okres zakaźności wynosi przeciętnie 4-6 miesięcy, ale niekiedy przekracza nawet 1,5 roku. Choroba pozostawia trwałą odporność.
      
Patogeneza

       Po zakażeniu na drodze kontaktu ze śliną początkowym miejscem replikacji wirusa jest jama nosowo-gardłowa. Wirus wnika do komórek nabłonka nosa, ucha i gardła oraz do limfocytów B. Wszystkie te komórki posiadają antygen CD-3, uważany za receptor dla EBV. Pod wpływem wirusa dochodzi do transformacji zainfekowanych limfocytów i pobudzenia poliklonalnego produkcji przez nie gammaglobulin, wykrywanych jako przeciwciała heterofilne w serologicznym odczynie Paula-Bunnella-Davidsohna.

Mniejsza część zainfekowanych limfocytów B ulega cytolizie uwalniając antygeny (wczesny złożony -EA-complex i antygen kapsydowy - VCA), powodujące wytworzenie swoistych przeciwciał wykrywanych odpowiednimi testami serologicznymi. Za opanowanie i wygaszanie procesu chorobowego odpowiedzialna jest nie tylko odpowiedź humoralna, ale również komórkowa, której morfologicznym wykładnikiem jest pojawienie się w krwi obwodowej nietypowych limfocytów, tzw. mononuklearów. W okresie ustępowania choroby EBV wnika do pojedynczych komórek gospodarza limfocyty B, komórki nabłonka) i przechodzi w postać utajoną (latentną). Reaktywacja EBV może prowadzić do monoklonalnej, niekontrolowanej limfoproliferacji. Uważa się, że EBV ma związek z ziarnicą złośliwą, chłoniakiem Burkitta, rakiem migdałków podniebiennych i ślinianek przyusznych oraz chłoniakami ośrodkowego układu nerwowego u chorych z AIDS i biorców przeszczepów.
      
Obraz kliniczny

       Okres wylęgania wynosi 30-50 dni. Wystąpienie typowych objawów klinicznych poprzedza kilkudniowy okres złego samopoczucia, braku łaknienia, ogólnego rozbicia, bólów mięśniowo-stawowych, czasami bólów brzucha. Do głównych objawów infekcji mononukleozowej należą: ostre zapalenie gardła, gorączka, powiększenie węzłów chłonnych. Silny ból gardła jest dolegliwością, która zmusza chorego do zgłoszenia się do lekarza. U połowy chorych obserwuje się naloty na migdałkach. Gardło jest blade, a naloty są obustronne i nie przekraczają migdałków. Chorzy mają trudności z połykaniem, mowa staje się nosowa. Stwierdzono, że mononukleozie zakaźnej towarzyszy różnorodna potencjalnie patogenna flora bakteryjna. Najczęściej izoluje się pałeczki z rodzaju Haemophilus oraz Staphylococcus aureus MSSA oraz Candida albicans. Dość znamiennym objawem, zwłaszcza u dzieci, jest obrzęk powiek, nasady nosa i łuków brwiowych (objaw Glanzmana). Uogólnione powiększenie węzłów chłonnych z obrzękiem tkanki okołowęzłowej jest typowym objawem mononukleozy u dzieci. U dorastającej młodzieży i dorosłych obserwuje się regionalną limfadenopatię. Powiększenie węzłów chłonnych szyjnych stwierdza się u 90% chorych.

Węzły osiągają niekiedy znaczne rozmiary, są sprężyste, przesuwalne, tkliwe przy palpacji, nie tworzą pakietów. Limfadenopatia jest najdłużej utrzymującym się objawem - nawet do pół roku po chorobie. Gorączka, często powyżej 390 C, utrzymuje się 2-3 tygodnie, a nierzadko dłużej. Prawie u połowy pacjentów stwierdzana jest splenomegalia, powiększenie wątroby występuje rzadko. U ok. 5% chorych pojawia się przejściowo wysypka odro-, różyczko- lub płoniczopodobna. Podanie ampicyliny w mononukleozie zakaźnej prowadzi do wystąpienia grudkowo-plamistej swędzącej wysypki uczuleniowej. W okresie zdrowienia pacjenci skarżą się na osłabienie, łatwą męczliwość, trudności koncentracji, a powrót do pełnej aktywności trwać może kilka miesięcy.


Powikłania



       Zdarzają się rzadko, ale mogą mieć ciężki dramatyczny przebieg.
       – hematologiczne: autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna (ustępująca zwykle samoistnie po 1-2 miesiącach), trombocytopenia (z reguły łagodna), przemijająca granulocytopenia,
       – neurologiczne: porażenie nerwów czaszkowych, zwłaszcza n.VII, zapalenie mózgu, nierzadko z wyraźnie zaznaczonym zespołem móżdżkowym, zespół Guillaina-Barrego, napady padaczkowe, poprzeczne zapalenie rdzenia,
       – pulmonologiczne: nacieki limfocytarne w płucach, obturacja dróg oddechowych przez powiększone węzły chłonne,
       – kardiologiczne: zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia, blok p-k I0,
       – zapalenie wątroby,
       – samoistne pęknięcie śledziony - 2-3 tydzień choroby - życie ratuje szybka interwencja chirurgiczna.
       Istnieją doniesienia o powikłaniach okulistycznych. Opisywano pojedyncze przypadki grudkowego zapalenia spojówek, zapalenie gruczołu łzowego, zapalenie twardówki i błony naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego, w których wykazano związek z zakażeniem EBV.
      
Rozpoznanie

       Każdy przypadek przedłużającej się anginy, opornej na standardowe leczenie, z towarzyszącą splenomegalią, dużym odczynem węzłowym, powinien nasuwać podejrzenie mononukleozy. W badaniach laboratoryjnych w 98% przypadków stwierdza się leukocytozę z b.wysokim odsetkiem limfocytów, limfocyty atypowe (luźna chromatyna, ekscentrycznie położone jądro), małopłytkowość, podwyższoną aktywność aminotransferaz. O rozpoznaniu decydują badania serologiczne:
       – Odczyn Paula-Bunnella-Davidsohna - obecność przeciwciał heterofilnych (pojawiają się pod koniec drugiego tygodnia choroby i utrzymują się 3-6 m-cy, a nawet dłużej) aglutynujących erytrocyty barana. Miana 1:56 u dorosłych i 1:28 u dzieci przemawiają za rozpoznaniem mononukleozy zakaźnej.
       – szybki aglutynacyjny test lateksowy, w którym oczyszczony antygen heterofilny opłaszczony jest na cząstkach polistyrenowego lateksu,
       – przeciwciała przeciwko antygenowi kapsydowemu aVCAIgM - najwcześniej pojawiające się przeciwciała - poziom ich szybko wzrasta w ciągu kilku dni od ostrej infekcji, a zanikają one w ciągu 2-3 miesięcy,
       – przeciwciała aVCAIgG świadczą o przebytym zakażeniu, wytwarzane również w ciągu kilku dni od ekspozycji na EBV, ale utrzymują się przez całe życie,
       – przeciwciała przeciwko antygenom jądrowym aEBNA są wytwarzane nieco później, od kilku tygodni do kilku miesięcy po ostrym zakażeniu i są wykrywalne przez całe życie,
       Świeżo przebyte zakażenie pierwotne można rozpoznać w przypadku stwierdzenia w surowicy aVCAIgM, aVCAIgG przy braku aEBNA. Należy pamiętać, że dodatnich wyników serologicznych możemy się spodziewać dopiero w drugim tygodniu choroby.
       Techniki immunologiczne oraz metody biologii molekularnej znacznie poszerzają możliwości diagnostyczne umożliwiając wykrycie nawet niepełnych fragmentów genomu wirusa występujących w krążących limfocytach lub w materiale biopsyjnym, ale nie są one powszechnie dostępne. W rozpoznaniu różnicowym należy uwzględnić cytomegalię (CMV), zakażenie wirusem opryszczki, paciorkowcowe zapalenie gardła (paciorkowce ß-hemolizujące z grupy A), ostre zakażenie HIV, ostrą białaczkę.
      
Leczenie

       Jest wyłącznie objawowe, składają się na nie: dieta lekkostrawna, witaminy, leżenie w łóżku, środki przeciwgorączkowe i odkażające miejscowo gardło. Glikokortykosterydy podaje się w przypadkach narastającej obturacji górnych dróg oddechowych wskutek obrzęku tkanki limfoidalnej gardła i innych otaczających tkanek oraz chorym z zaburzeniami hematologicznymi. W razie nadkażeń bakteryjnych wskazana jest antybiotykoterapia. W zasadzie hospitalizacji wymagają jedynie przypadki powikłane. W przeważającej większości przypadków choroba kończy się wyzdrowieniem, ale okres pełnego powrotu do zdrowia może trwać nawet kilka miesięcy.








Źródło: www.gazetalekarska.pl

Mononukleoza ...
Autor: Marcel
1 2 3 4 5
Średnia ocena: 2
Aby dodać komentarz musisz być zalogowany

STATYSTYKI

zdjęć7593
filmów425
blogów196
postów50417
komentarzy4198
chorób514
ogłoszeń24
jest nas18868
nowych dzisiaj0
w tym miesiącu0
zalogowani0
online (ostatnie 24h)0
Copyright nasze-choroby.pl | zdrowie-nasze.pl

Nasze-choroby.pl to portal, na którym znajdziesz wiele informacji o chorabach i to nie tylko tych łatwych do zdiagnozowania, ale także mających różne objawy. Zarażenie się wirusem to choroba nabyta ale są też choroby dziedziczne lub inaczej genetyczne. Źródłem choroby może być stan zapalny, zapalenie ucha czy gardła to wręcz nagminne przypadki chorób laryngologicznych. Leczenie ich to proces jakim musimy się poddać po wizycie u lekarza laryngologa, ale są jeszcze inne choroby, które leczą lekarze tacy jak: ginekolodzy, pediatrzy, stomatolodzy, kardiolodzy i inni. Dbanie o zdrowie nie powinno zaczynać się kiedy choroba zaatakuje. Musimy dbać o nie zanim objawy choroby dadzą znać o infekcji, zapaleniu naszego organizmu. Zdrowia nie szanujemy dopóki choroba nie da znać o sobie. Leczenie traktujemy wtedy jako złote lekarstwo na zdrowie, które wypędzi z nas choroby. Jednak powinniśmy dbać o zdrowie zanim choroba zmusi nas do wizyty u lekarza. Leczenie nigdy nie jest lepsze od dbania o zdrowie.

Szpitalne mocne torby bawełniane służą na narzędzia chirurgiczne. |